“Artık kimse alışveriş yapmıyor.”
Son dönemde bu cümleyi sıkça duyuyoruz. Mağaza yöneticilerinden, sektör toplantılarından, hatta şirketlerin finansal sunumlarından bile.
Ancak New York Times’ta yayımlanan güncel bir yazı, tablonun aslında daha farklı olduğunu gösteriyor.
‍Lora Kelley imzalı “No One’s Buying? Maybe Consumers Are Just ‘Choiceful,’ Executives Say” başlıklı makalede, büyük perakende şirketlerinin yöneticilerinin giderek daha sık kullandığı bir kelimeye dikkat çekiliyor: “choiceful”.
📅 18 Ocak 2026
🔗 Makalenin tamamı:https://www.nytimes.com/2026/01/18/business/no-ones-buying-maybe-consumers-are-just-choiceful-executives-say.html
‍Bu kavramın anlattığı şey basit ama önemli:
Tüketiciler ortadan kaybolmadı. Sadece neye para harcayacakları konusunda çok daha seçici oldular.
‍

“Choiceful” Ne Demek?

Makale, Target, Macy’s, Walmart, Costco ve Mastercard gibi büyük şirketlerin son yıllardaki finansal sunumlarında “choiceful” kelimesinin giderek daha sık geçtiğini gösteriyor.
Bu kelimenin arkasında net bir davranış değişimi var:
- Tüketiciler daha az adet ürün satın alıyor
- Değer, ihtiyaç ve anlam öncelik kazanıyor
- Toplam harcama benzer kalabiliyor, ancak karar süreci daha sert
Kısacası:
Müşteriler artık mağaza içinde daha hızlı eliyor, daha hızlı karar veriyor ve ikna olmazsa daha hızlı vazgeçiyor.
‍

Neden Sadece Ziyaretçi Sayısı Yetmiyor?

Uzun yıllar boyunca perakendede temel soru şuydu:
“Mağazaya kaç kişi girdi?”
Ancak “bilinçli tüketici” döneminde bu soru tek başına yeterli değil.
İki mağaza düşünün:
- Ziyaretçi sayıları benzer
- Ürün gamları yakın
- Aynı markaya ait
Ama sonuçlar tamamen farklı olabilir.
Çünkü fark yaratan şey artık mağaza içindeki davranış:
- Müşteri nerede duruyor?
- Hangi alanları hiç fark etmiyor?
- İlgi ne zaman kararsızlığa dönüşüyor?
- Mağaza yerleşimi ve personel etkileşimi kararı nasıl etkiliyor?
Ziyaretçi sayısı hâlâ önemli.
Ama sonucu belirleyen şey davranış.
‍

Gerçek Mağazalarda Gördüğümüz Tablo

Counttrack kullanılan AVM’ler ve mağaza zincirlerinde benzer desenler net şekilde görülüyor:
- Ziyaretçi trafiği stabil, ancak ziyaret başına satın alma düşüyor
- İlgi, mağazanın çok sınırlı bölgelerinde yoğunlaşıyor
- Benzer mağazalar arasında performans farkları artıyor
- Müşteriler daha hızlı karar veriyor — olumlu ya da olumsuz
Bu durum ilgisizlik değil.
Bu durum odaklanmış ve bilinçli karar verme.
‍

Saymaktan Anlamaya Geçiş

Perakendede rekabet avantajı yer değiştiriyor.
Artık kazandırmayanlar:
❌ Daha fazla trafik
❌ Daha fazla indirim
❌ Daha fazla sezgi
Kazandıranlar:
- Müşteri akışları ve yürüyüş yolları
- Bölge bazlı durma süresi ve terk noktaları
- Darboğazlar ve “ölü alanlar”
- Mağaza, personel ve müşteri etkileşiminin analizi
Müşterinin nasıl hareket ettiğini ve neden karar verdiğini anlayan perakendeciler, daha fazla alan açmadan veya daha fazla indirim yapmadan performansını artırabiliyor.
‍

“Choiceful” Aslında Bir Fırsat

Bu kelime finansal sunumlarda bazen savunma amaçlı kullanılsa da, operasyonel açıdan önemli bir fırsatı işaret ediyor.
Bilinçli tüketiciler:
- Alakasız olanı cezalandırır
- Karmaşıklıktan hoşlanmaz
- Netliği ve kolaylığı ödüllendirir
Bu davranışı anlayan perakendeciler:
- Daha fazla ziyaretçi olmadan conversion artırabilir
- Mevcut alanı daha verimli kullanabilir
- Daha iyi müşteri deneyimi yaratabilir
‍

Sonuç: Gelecek Davranış Odaklı

Artık perakendede sorulması gereken soru şu değil:
“Kaç kişi geldi?”
Asıl soru şu:
“Mağazaya gelenler içeride ne yaptı — ve neden?”
counttrack olarak bu dönüşümü şöyle tanımlıyoruz:
‍Saymaktan anlamaya geçiş.
‍Ve bilinçli tüketicilerin olduğu bir dünyada, kazananlar anlayanlar olacak.
‍

Tüketiciler Daha Az Satın Almıyor — Daha Bilinçli Satın Alıyor.“Talep Zayıf” Yanılgısı.